Kỹ thuật nuôi bò sinh sản nhốt chuồng. Cách chọn bò giống sinh sản Khi chọn bò giống sinh sản bà con cần chú ý những điểm sau: • Nhìn bộ phận vú của bò, 4 vú phải phát triển đều nhau, da không quá dày, mềm mại, thấy được tĩnh mạch nổi lên.
Giữa vùng mặn huyện Cái Nước, anh Trần Văn Lạc, 34 tuổi, cải tạo 3 ha đất chứa nước ngọt để trồng cây bồn bồn, nuôi cá đồng, lãi 700 triệu mỗi năm.
7. của công nghệ sinh học thực vật ở nước ta từ nay tới năm 2010 là: Tạo ra các giống cây trồng mới bằng phương pháp công nghệ sinh học thực vật, đặc biệt là công nghệ gen và nhân nhanh các giống, dòng ưu việt bằng kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật (Nguyễn
Nuôi cá vàng là một thú chơi tao nhã của nhiều người, không phải ai nuôi cá vàng cũng biết cách chăm sóc cá phát triển khỏe mạnh và đẹp. Kỹ thuật trồng và chăm sóc mai không phức tạp. Tuy nhiên để có một cây mai theo ý muốn của nguời chơi, ngoài những kỹ thuật
Mực nước trong ao nuôi phù hợp với cá trắm đen phải có độ sâu từ 1,5 - 2m. Khi cá phát triển trên 2kg, mực nước trong ao phải trên 2m. Mùa hè nước ta rất nắng nóng, bà con cần chú ý lượng nước trong ao. Thấy mực nước trong ao nuôi giảm hãy nhanh chóng thay đổi lượng nên để tạo môi trường lý tưởng cho cá sinh sống.
dElqLr. Nội dung Text Bài thuyết trình Kỹ thuật nuôi thủy sản kết hợp Mô hình nuôi kết hợp cá – lúa NHÓM 11 KỸ THUẬT NUÔI THỦY SẢN KẾT HỢP MÔ HÌNH NUÔI KẾT HỢP CÁ – LÚA THÀNH VIÊN 1. LÊ TỐ QUYÊN 3092909 2. NGUYỄN NGỌC THẠCH 3097644 3. LÊ THANH BÌNH 3097590 Thiệu Trên thế giới nghề nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là mô hình nuôi kết hợp lúacá ở môi trường nước ngọt ngày càng được đầu tư nghiên cứu, phát triển. Trong điều kiện Việt Nam và đặc biệt ở vùng ĐBSCL. Đồng Bằng Sông Cửu Long I. CƠ SỞ CỦA SỰ KẾT HỢP LÚA – CÁ • a. Tăng thê thu nhập góp phần cải thiện đời sống nông dân • b. Nuôi cá có kết hợp cấy lúa, năng suất lúa sẽ cao hơn so với ruộng không nuôi cá • c. Khả năng tiêu diệt sâu rầy của cá • d. Tăng thêm thức ăn cho cá • e. Giảm chi phí phân bón cho cây lúa Mối liên hệ giữa các thành phần trong mô hình nuôi • Hạn chế côn trùng hại lúa, cỏ dại, ốc, các bệnh về lúa do cá tận dụng được nguồn thức ăn sẳn có trên đồng ruộng • Giảm việc sử dụng phân bón thuốc trừ sâu độc hại cho con người và môi trường. • Tiết kiệm được lượng giống, phân bón…. • Tận dụng được thời gian nhàn rổi của bà con nông dân trong vụ lúa và thời gian nước lũ dâng lên. • Cá thường xuyên kiếm thức ăn bằng cách sục bùn, làm cho ruộng lúa thoáng khí, tầng oxi hoá hoạt động mạnh tạo điều cho cây lúa sinh trưởng phát triển tốt. II. THIẾT KẾ MÔ HÌNH CÁ – LÚA • 1. Chọn vị trí xây dựng • 2. Thiết kế ruộng nuôi 1. Chọn vị trí xây dựng • Khi chọn địa điểm để nuôi cá cần lưu ý một số yếu tố sau Nguồn nước phải đảm bảo tốt và cấp tiêu chủ động. Ruộng bằng phẳng, giữ nước tốt, không nhiễm phèn, nhiễm mặn, gần nguồn nước sạch, chủ động đưa nước vào và lấy nước ra bất cứ lúc nào. Giao thông thuận tiện, càng gần nhà càng tốt. 2. Thiết kế ruộng nuôi Theo đúng yêu cầu Kĩ thuật. Ruộng cá lúa gồm 3 thành phần chính Ruộng lúa, mương ao để nuôi cá và bờ ao. 2. Thiết kế ruộng nuôi tt Bên cạnh để mô hình ruộng lúacá đạt hiệu quả cao nên trồng các loại cây ăn quả trên mương bao. Một việc quan trọng nữa là làm cống bộng và đánh rãnh trên ruộng lúa. Đánh bờ cơm nếp rất cần cho mùa hè thu. TRÌNH CANH TÁC Tháng 11 chuẩn bị làm lúa đông xuân. 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Vụ nuôi cá Vụ đông-Xuân Vụ Hè-Thu Tháng 10 DL chuẩn bị mua cá giống, đặt một cái vèo trong ao gần ruộng nuôi để giữ cá giống một thời gian trước khi thả ra ruộng. Nên chọn cá giống khỏe mạnh, lớn từ 300500 con/1Kg. Chứa cá giống trong bao nylon, bao đựng cá giống chứa ¼ là nước và ¾ còn lại là oxi. Những biện pháp áp dụng cho ruộng nuôi trước vụ đông xuân Trang bằng mặt ruộng, xạ thưa giống xạ 150200kg/ha Bắt hết cá tạp trong ruộng nuôi. Rãi vôi xuống mương10kg/100m2 sau 1 ngày sử dụng dây thuốc cá diệt hết cá tạp còn lại trong mương 15kg/m3 nước. Khi lúa được 20 ngày tiến hành thả cá. Vì cá còn yếu sau khi vận chuyển nên tránh thả cá mạnh từ trên cao xuống. Tùy theo cỡ cá giống mà có thể thả cá trong ao ươm, trong vèo hay thả trực tiếp ra cá nhỏ hơn 5cm thì thả trong ao ươm hay vèo. Đối tượng nuôi kết hợp Thức ăn bổ sung • 40% cám mịn • 30% cám to • 30% rau muống • Có thể cho thêm 10% bột cá và giảm lại 10% cám mịn Thời điểm giao mùa Thu hoạch lúa đông xuân và xạ lúa hè thu cá chỉ sống dưới mương nếu mực nước quá cạn cá chậm lớn và chết. Cần giữ nước trong ao, bổ sung lượng thức ăn, giữ mực nước vừa phải và hạn chế thiệt hại cho cá. Trước khi xạ lúa hè thu cần có những biện pháp cải tạo ruộng nuôi thích hợp. IV. THU HOẠCH Thời điểm lũ lên cũng là lúc chuẩn bị thu hoạch cá. Sau 10 ngày trước khi thu hoạch lúa hè thu nên rút nước từ từ để cá xuống mương.
Khoa họcTin tức Thứ sáu, 6/9/2019, 1400 GMT+7 Mô hình tự động tuần hoàn khép kín, nước trong bể cá dùng cung cấp chất thải, dinh dưỡng cho rau, sau đó được lọc sạch cấp ngược lại cho cá. Nhóm sinh viên năm thứ 4, Khoa tự động hóa, Học viện nông nghiệp Việt Nam thiết kế thành công và đưa mô hình kết hợp trồng rau thủy canh và nuôi cá tự động giới thiệu tại khu trưng bày "Tự hào sáng tạo Việt" thuộc Triển lãm quốc tế tự động hóa 2019. Đây là mô hình áp dụng công nghệ IoT để giám sát các thông số và điều khiển tự động, được 4 thành viên của nhóm nghiên cứu, thiết kế trong thời gian một năm. Hệ thống gồm bể trồng cây, bể nuôi cá, hệ thống lọc nước và phần mềm giám sát tự động. Nước trong bể cá bao gồm chất thải, phân chứa amoniac, vi khuẩn nitrate hóa sẽ được lọc chuyển hóa sang nitrat, bơm lên bể trồng cây. Sau khi hấp thụ dinh dưỡng, cây trồng lọc sạch nước và cung cấp ngược trở lại cho cá. Khi đó cây có dinh dưỡng để phát triển, cá có nguồn nước sạch để sống mà không cần người tưới và lọc nước. Mô hình kết hợp nuôi cá và trồng rau thủy canh. Ảnh NVCC. Trưởng nhóm nghiên cứu Nguyễn Văn Thành cho biết, mô hình này được thực hiện dựa trên cơ chế cộng sinh, tận dụng lợi ích của rau và cá nên không dùng đất, không phân bón, không cần tưới. Điểm sáng tạo trong mô hình là áp dụng công nghệ IoT để giám sát các thông số và điều khiển tự động. "Chúng tôi đã tìm hiểu và nhờ sự giúp đỡ của thầy cô cùng các kỹ sư để tạo ra bộ cảm biến, đặt trong bể cá và vườn rau. Bộ cảm biến giúp cập nhật các thông số về nhiệt độ, nồng độ oxy hòa tan, độ ẩm. Người dùng chỉ cần kết nối bộ cảm biến với điện thoại. Nếu thông số vượt quá mức cho phép, máy sẽ báo về điện thoại người dùng. Việc theo dõi quá trình phát triển cây trồng và cá sẽ quan sát được từ xa", sinh viên Nguyễn Văn Thành cho biết. Hiện nhóm đang tìm cách tối ưu hóa bằng việc sử dụng pin năng lượng mặt trời để tạo ra nguồn điện vận hành mô hình. "Sau khi hoàn thiện hơn về mặt kỹ thuật, chúng tôi sẵn sàng chuyển giao cho những hộ gia đình và cả doanh nghiệp có nhu cầu muốn ứng dụng", Thành nói.
Do các thông tin về những thực phẩm bẩn hiện nay, nhu cầu muốn tự cung cấp thực phẩm tự cung tự cấp cũng trở nên nhiều hơn. Hãy tìm hiểu về kỹ thuật nuôi cá kết hợp trồng cây đơn giản Kỹ thuật nuôi cá kết hợp trồng cây được thực hiện như thế nào? Cách bố trí bể cá và cây trồng Kỹ thuật này được thực hiện thành một quy trình đảm bảo. Thực hiện nuôi cá bên dưới, phần cây trồng thường được đặt bên góc, hoặc bên trên của bể cá. Tên gọi khác là Aquaponics. Xem chi tiết sơ đồ hệ thống Aquaponics kỹ thuật trồng rau nuôi cá Kỹ thuật được thực hiện xây dựng thiết kế bên dưới là bể cá, tùy thuộc vào từng loại cá khác nhau, mà bể có thể trang bị thêm máy sục có hoặc không. Đảm bảo cho cá có đầy đủ lượng oxy cần thiết cho cá đảm bảo oxy. Phần cây được trồng bên trên, sẽ được đặt vào giá hoặc chậu đảm bảo giúp cây có thể đứng vững và sinh trưởng, có một lớp đất đảm bảo đủ giày. Được thiết kế phần đường ống đi vào ra của phần chậu cây trồng. mô hình trồng rau nuôi cá sân thượng Cách xử lý nước trong bể cá và thực hiện tưới cây trong kỹ thuật nuôi cá kết hợp trồng cây Trong bể cá sẽ có một đường ống thực hiện đưa nước của bể cá đi thay. Nước này thay vì thực hiện đưa trực tiếp ra ngoài môi trường. Người ta thực hiện dẫn lượng nước thải, bao gồm lượng thức ăn thừa của cá, và phân cá, qua hệ thống máy bơm. Khi nước được đi qua máy bơm, nước thải từ bể cá sẽ được đi ngược lên trên, qua khu vực của bể cá, giúp cung cấp nước tưới cho cây. Đồng thời lượng nước này được lọc bỏ các loại tạp chất, cặn bẩn được đưa trực tiếp lại bể cá. Sau đó nước này lại được quay trở lại bể cá và tiếp tục chu trình của mình. hệ thống trồng rau sạch Công dụng của kỹ thuật nuôi cá kết hợp trồng cây Khi chúng ta thực hiện việc nuôi cá kết hợp trồng cây, sẽ mang lại cho chúng ta được nhiều nguồn lợi ích khác nhau cùng một lúc. Với nước nuôi cá được lọc qua hệ thống nước đi qua cây trồng, sẽ giúp cho các có nguồn nước sạch đảm bảo và liên tục. Đồng thời lượng nước này sẽ giúp cho người nuôi cá tiết kiệm hơn hẳn việc thực hiện thay nước mới. Đồng thời cũng không có quá nhiều nước thải từ quá trình nuôi cá ra môi trường bên ngoài. Trồng rau nuôi cá khép kín Với những cây được trồng theo kỹ thuật trồng cây nuôi cá, có được một nguồn dinh dưỡng cực kỳ tuyệt vời. Từ lượng phân cá và thức ăn thừa của nước thải sẽ đảm bảo có rất nhiều dưỡng chất cho cây phát triển xanh tốt. Cây cối phát triển hơn và luôn đảm bảo được sự an toàn sạch sẽ của rau, không có các chất độc hại. Nước nuôi cá tưới cây thì rất tốt Nhiều trường hợp mô hình trồng rau nuôi cá còn được thực hiện ở nhiều vị trí khác nhau trồng rau nuôi cá trên sân thượng, trồng rau nuôi cá trong nhà, trong vườn,... Mang đến cho người thực hiện kỹ thuật nuôi cá kết hợp trồng cây có được nhiều lợi ích cùng một lúc. Xem thêm sự tiện lợi với mô hình trồng rau nuôi cá tại nhà Công ty TNHH Tâm Sạch - Cung cấp giải pháp trồng rau sạch tại nhà. Địa chỉ 27 Đường Số 1 , P. Hiệp Bình Phước, Q. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh. VP 366 Lê Văn Sỹ, Q. Tân Bình, Khảo sát và tư vấn miễn phí
Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ Nội dung Text Hướng dẫn kỹ thuật nuôi tôm cá kết hợp lúa nước Phần 1 TS. DỖ ĐOÀN HIỆP m 40 VẤN ĐỀ VỀ NUÔI TÔM CÁ KẾT HỢP TRÊN RUỘNG CÂY LÚA NƯỚC 9 NHÀ XUẤT BẢN HÀ NỘI - 2008 0 LỜI NÓI ĐẦU Sau khi xuất bản bộ sách "Nuôi thuỷ sản nước ngọt", chúng tôi nhận được nhiều ý kiến cửa độc giả, trong đó có ý kiến khá thú vị "Cả nước ta cổ 548. OOOha ruộng cấy lúa nước, trong đó vùng trung du và miền núi phía Bắc có tới Trên vùng ruộng cấy lúa này, hiện nay chưa được sử dụng hết để kết hợp nuôi cá, đó quả là nguồn tài nguyên khá lớn còn để lãng phí. Việc nuôi cá kết hợp không chỉ đem lại sản phẩm thuỷ sản để cải thiện dinh dưỡng, mà còn có đủ khả năng cung cấp tôm cá hàng hoá, mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho người dân. Đấy là chưa kể đến Việc nuôi tôm cá kết hợp trên ruộng lúa, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, giảm chi phí cho nông dân, lại giữ được môi trường trong sạch. Nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa mang lại lợi ích "hai trong một". Độc giả muốn áp dụng công nghệ nuôi cá kết hợp trong ruộng cấy lứa - một trong 7 nội dung của bộ sách. Để giúp các bạn đọc xa gần ứng dụng công nghệ hữu hiệu mà đơn giản này, chúng tôi tái bản tập ”35 câu hỏi nuôi cá kết hợp trong ruộng cấy lúa". Tròng lần tái bản này, chúng tôi cố gắng cập nhật nhiều thông tin mới, được truy cập từ mạng Internet và các nguồn tư liệu khác nhằm cung cấp đầy đủ thông tin "nóng hổi " về lĩnh vực thú vị, hữu hiệu này cho những ai có quan tâm, muốn áp dụng công nghệ. Mong muốn cửa chúng tôi thì nhiều, nhưng khả năng và trình độ khó có thể thoả mãn được, tất nhiên chắc còn khuyếm khuyết. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến trao đổi của các bạn đọc. Thư liên hê xin gửi về TRUNG TÂM NGHIÊN c ứ u Hỗ TRỢ XUẤT BẢN SỐ 12, ngõ 30/18 Tạ Quang Bửu, Bách Khoa, Hà Nội. 4 40 Vãn đê kêt hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước CÂU HỎI 1 RUÔNG NÀO NUÔI Đươc CÁ? Câu phương ngôn “Đâu có nước, ỏ đó có cá” đúng trong trường hợp này. Nhưng “có cá ” chưa phải là “nuôi được cá Những chân ruộng có khả năng cung cấp nước chủ động mới có thể nuôi được cá. Những chân ruộng cao, mực nước trong ruộng cạn, chỉ chừng 5 - 7cm có thể kết hợp nuôi cá với cấy lúa ở mức độ không lớn; nếu sử dụng để nuôi cá thịt sẽ có hiệu quả thấp và khó khăn. Nhưng nếu dùng để ương cá giống thì hiệu quả không thua kém; đôi khi, còn cao hơn nhiều. Những chân * ruộng, thường xuyên giữ được mực nước từ 30cm đến 50cm thích hợp cho nuôi cá kết hợp cấy lúa. Còn những chân ruộng trũng hoặc ruộng trong vùng ngập; đôi khi nước trong ruộng cao đến lm vào vụ mùa thì quá tốt cho nuôi cá kết hợp hoặc chuyển đổi cơ cấu sản xuất sang nuôi tôm, cá chắc chắn cho hiệu quả cao hơn nhiều so với cấy lúa bấp bênh. Ruộng trũng, là những ruộng có thể giữ được mức nước sâu trên 30cm, thường bị ngập úng về mùa hè thu; nên thường cấy lúa vụ xuân, nuôi cá vụ hè thu; ở miền 5 40 Vấn âề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước núi, những ruộng khe vàn, ở giữa hai dãy đồi, núi, có nguồn nước mạch, nếu đắp bờ bao cao, cũng có thể tạo thành ruộng có tính chất như ruộng trũng, cấy lúa vụ xuân, nuôi cá vu mùa. Điểm khác biệt giữa nuôi cá ruộng trũng với nuôi cá ruộng nông, bậc thang là diện tích ruộng trũng thường lớn hơn, từ vài nghìn m ét vuông đến vài vạn thửa; nưđc sâu hơn, thời gian nuôi lâu hơn, thường từ 8 - 1 0 tháng/1 vụ. Các biện pháp kỹ thuật như thả cá, chăm sóc, thu hoạch gần giống với kỹ thuật nuôi cá ao. Các loại cá thả bao gồm các loại cá ăn thực vật nước bậc cao như cá trắm cỏ, cá mè vinh, cá trôi, mrỉgal, nuồi ghép lấy cá chép và mè vinh là chính,... Nguyên tắc của nụôi cá ruộng là Chỉ tận dụng thức ăn tự nhiên có trong ruộng là chính. Bởi vậy, cần thả đủ mật độ để cá có thể tận dụng được các loại thức ăn tự nhiên trên ruộng. Các loài cá được chọn là Chép ăn động vật đấy, mè vinh ăn cỏ; ở những ruộng sâu ữên 70cm nước, có thể thả cá trắm cỏ để cá ăn rong, cỏ, cá mè không phải là đôi tượng thích hợp cho nuôi cá ruộng. Nếu chỉ có chép, mè vinh, năng suất cá dao động từ 300 - 600kg/ha/vụ. Ở những ruộng sâu, khi thả thêm trắm cỏ, năng suất có thể đạt tới 1,2 tấn/ha/năm. 6 40 Vãn đê kẽt hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nừớc Nguyên tắc thứ 2 của nuôi cá ruộng là cần phải có chỗ cho cá trú ẩn khi trời nóng quá họặc khi bắt buộc phải dừng thuốc bảo vệ lúa, bằng cách đào các mương rộng từ 40 - 50cm, sâu 50 - 60cm trong ruộng, mương có dạng xung qúanh bờ trừ một bờ làm lối lên xuống ruộng để canh tác hay hình chữ thập theo bờ ruộng; cũng có thể đào ở góc ruộng hay giữa ruộng một cái chuôm hình tròn, sâu 50 - 60cm, đường kính 50cm làm chỗ trú cho cá, từ xung quanh chuôm có các mương sâu chừng 30 - 40cm, rộng 20 - 40cm hình phóng xạ dẫn vào chuôm. Khi nuôi cá trên ruộng cây lúa nước, năng suất lúa thường tăng trên 10%, phần dư này đủ bù lại sản lượng lúa mất đi do phải dành đất đào mương, làm chuôm. Mặt lợi khác của nuôi kết hợp cá trên ruộng là cá có thể tiêu diệt một số thiên địch hại lúa như các loại sâu; nhờ đó, • • • m m ' * không phải dùng thuốc bảo vệ lúa, vừa đỡ tốn tiền lại giữ được môi trường sạch sẽ. Theo phương pháp canh tác, người ta chia ra làm 2 loại hình nuôi cá kết hợp trên ruộng cấy lúa là nuôi luân canh và nuôi xen canh. Nuôi luân canh có nghĩa là nuôi cá vụ hè thu vụ mùa, còn cấy lúa vào vụ đông xuân vụ chiêm. Hình thức nuôi này được thực hiện phổ biến ở những vùng ruộng trũng, canh tác bấp bênh vào vụ mùa. 40 Vấn đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước Nuôi xen canh Có nghĩa là vừa cấy lứa vừa nuôi cá, có thể nuôi cá được quanh năm và cấy lúa được cả 2 vụ. Hình thức nuôi này thích hợp với những chân ruộng không cao hoặc hơi thấp, mực nước trên ruộng luôn giữ đựợc không thấp hơn 40cm, nơi có thể chủ động điều tiết nước. CÂU HỎI 2 LOÀI CÁ NÀO NUÔI ĐƯỢC TRÊN RUỘNG? Hầu như tất cả các loài cá đều có thể nuôi được trên ruộng, nhưng có một số loài ít thích hợp, nếu nuôi, sẽ chậm lđn. Ngược lại, có một số loài nuôi mau lổn hơn nuôi trong ao. Tại sao vậy? Bởi vì nuôi cá trên ruộng chỉ tận dụng thức ăn tự nhiên có trong ruộng là chính, hầu như không cho ăn. Cho nên, những loại thức ăn có nhiều trên ruộng như rong, cỏ dại, giun, ốc,... phù hợp cho nuôi cá chép, cá mè vinh, cá trắm cỏ, cá rô phi, cá trôi Ấn, cá diếc, cá mrigal. Đặc biệt là cá chép, cá mè vinh và cá trắm cỏ d những chân ruộng trũng, nơi bị ngập từ 0,5 - lm nước. Gần đây, có đối tượng tôm càng xanh, có thể nuôi tốt trên ruộng, cho hiệu quả kinh tế cao. Khi nuôi cá ruộng, người ta cũng áp dụng phương pháp nuôi ghẻp, ít khi nuôi đơn, để tận dụng được các loại thức ăn có trên đó. Ruộng nuôi cá cần có những điều kiện - Ruọng cây lúa cố nguồn nước sạch, không bị nhiễm 40 Vấn đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước bẩn, chủ động cấp và thoát nước, giữ được mức nước sâu trên 30cm. ♦ 4 - Đất ruộng là đất thịt pha cát hoặc đất thịt nhẹ. - Diện tích ruộng Tùy điều kiện, thường rộng từ 200 - CÂU HỎI 3 MUỐN NUÔI DƯỢC CÁ TRÊN RUỘNG CẦN • * PHẢI LÀM Gì? Muốn nuôi được cá trên ruộng, bắt buộc phải làm “nhà” cho cá, tức là kiến thiết đồng ruộng làm sao cho cá có chỗ trú khi ruộng cạn. CÂU HỎI 4 LÀM “NHÀ” CHO CÁ NHƯ THẾ NÀO? “Nhà ” của cá là những nơi nước sâu hơn mặt ruộng, để cá có thể trú. Đó là các mương đào dọc theo bờ ruộng, đào thành hình chữ thập theo chiều dọc và chiều ngang ruộng, các hô' gọi là chuôm ở giữa ruộng hay bên cạnh ruộng, hoặc góc ruộng, tốt hơn, để dành 1 phần ruộng nơi trũng nhất được đào sâu hẳn xuống so với mặt ruộng, như cái ao nhỏ nằm gọn trong ruộng, ao sâu ít nhất 50cm, rộng tuỳ theo mục đích sử dụng muốn nuôi nhiều cá thì dành nhiều diện tích và điều kiện tự nhiên của ruộng. 9 40 Vấn đề kết hợp nuôi tõm cá trên ruộng cấy lúa nước CÂU HỎI 5 ĐÀO MƯƠNG SÂU BAO NHIÊU LÀ VỬA? Trả lời Là mương nên sâu chừng 50cm, rộng ít nhất 30cm. Là chuôm, nên đào thành hình tròn, có đường kính chừng 1 - l,5m, sâu ít nhất 0,5m; tốt hơn, nên là lm. Tốt hơn cả dành 1 phần ruộng, tại 1 phía bờ nào đó thích hợp, đào sâu xuống chừng 0,5 - 0,7m, như một cái ao nhỏ trong ruộng. Sau mỗi lần thu hoạch, cần phải nạo vét lại mương, chuôm, vì trong quá trình canh tác, bùn trên ruộng xô xuống, lấp đầy chúng. CÂU HỎI 6 DIỆN TÍCH MƯƠNG, AO, CHUÔM TRONG RUỘNG BAO NHIÊU? T r ả lời Người ta đã chứng minh được rằng Khi nuồi cá ruộng, do cá làm cỏ “công làm cỏ là công ăn ”, sục bùn, khiến năng suất lúa trên ruộng được tăng lên đến 10%. Bởi vậy, nếu để diện tích mương đến 10%, năng suất sẽ không giảm. Tuỳ theo điều kiện và thị trường cá ở địa phương mà để diện tích mương từ 10% đến 25% nếu muốn nuôi cá hơn cây lúa. CÂU HỎI 7 CÁCH KIẾN THIẾT ĐỒNG PUỘNG ĐỂ NUÔI CÁ KẾT HỜP? Trả lời 40 Vấn đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước Ruộng có bờ vững chắc, cao hơn mức nước cao nhất ít nhất 20cm, tốt hơn là 50cm. Bờ có làm lải tràn, rộng 20 - 30cm, đáy lải tràn cao bằng mực nước cao nhất có thể giữ trong ruộng. Lải tràn để giữ mực nước nhất định trong mùa mưa, giữ không cho nước tràn bờ khiến tôm, cá đi mất. Cống cấp và thoát nước Tùy diện tích ruộng rộng hẹp để làm cổng với khẩu độ và số lượng cống cho phù hợp. Công được làm bằng ống bê tông, nhựa, tte, mai,... hoặc thân cây gỗ. Thường thi cứ ruộng làm 1 -2 công cấp và thoát nước với khẩu độ cống rộng 10 - 15cm. Chuôm và mương chuôm và mương là nơi tránh nóng cho cá và tập trung cá khi cần phun thuốc trừ sâu, khi thu hoạch. Tổng diện tích chuôm + mương ít nhất bằng 6 - 10% diện tích ruộng. Chuôm làm ở nơi trũng nhất ruộng, ở góc hoặc ở giữa ruộng. Mương làm ở xung quanh ruộng hoặc chữ L hay chữ T hoặc chữ thập tuỳ theo địa hình, diện tích ruộng. Chiều sâu của chuôm 0,5 - 0,6m so vổi mặt ruộng; chiều sâu của mương 0,3 - 0,4m, chiều rộng của mương 0,5m. Mương được nối liền vđi nhau thành một hệ thống. Chuôm và mương được ngăn với ruộng bằng những bờ nhỏ. Trên mặt chuôm thường làm giàn che bằng lá cây để chống nóng cho cá. Dưới chuôm thả các vật như gôc cây 11 40 Vấn đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước cành cây làm nơi trú ấn cho cá gọi là chà. Chuẩn bị ruộng Dùng vôi bột để khử chua, diệt cá tạp 10 - 12 kg/100m2. Nếu ruộng chua có pH 40 Vấn đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước CÂU HỎI 8 THẢ CÁ GIỐNG NUÔI TRÊN RUỘNG NHƯ THẾ NÀO? Trả lời Mùa vụ, thời gian thả cá cần tranh thủ thời gian thả cá để nuôi cá được dài ngày. Có 2 loại hình nuôi cá ruộng - Nuôi xen canh lúa - cá Vụ chiêm thả cá giống nuôi lưu vào ruộng. Tháng 2- 3, sau khi cấy được 7 - 1 0 ngày hoặc gieo thẳng 20 - 30 ngày, khi lúa đã bén rễ, cứng cây. Sau khi thu hoạch lúa chiêm sẽ thu hoạch cá để ăn hoặc giữ trong chuôm hay mang về ao để chuẩn bị lại ruộng cấy lúa, nuôi tiếp vụ mùa. Nếu chỉ nuôi cá 1 vụ mùa thì có thể thả cá muộn hơn, vào tháng 5- 6. - Nuôi luân canh cá - lúa Thường nuôi cá vào vụ xuân sau đó cấy lúa vào vụ mùa ở những chân ruộng vụ mùa nuôi cá không thích hợp quá trũng. Thời gian thả cá cũng giống như nuôi xen canh. CÂU HỎI 9 LOẠI CÁ VÀ QUY CÁCH THẢ CÁ? Các loại cá được nuôi ở ruộng là những loại cá có sức chịu đựng tốt với nước nông, nhiệt độ cao, ăn tạp; như cá chép cá mè vinh, cá mrigal, cá rô phi, cá diếc,... Giới thiệu một số đối ông cá nuôi thích hợp trên ruộng 13 40 Vấn để kết hợp nuôi tôm cá trẽn ruộng cấy lúa nước Cá chép a Phân bố Cá chép là loài phân bô" rộng, ở khắp các nước trên thế giới, ở tất cả các loại hình của thuỷ vực nước ngọt đều thấy chúng. Theo kết quả điều tra của Trần Đình Trọng ở Việt Nam có 7 loại hình cá chép khác nhau, màu sắc đa dạng, những cá chép được nuôi phổ biên nhất là cá chép trắng ở miền Bắc. Hiện nay, ỏ ta, giống cá chép được người nuôi ưa chuộng là giống VI do Viện nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản 1 chọn giống. Cá chép VI có nhiều đặc tính tốt do được tập hợp từ các dòng cá chép chép vẩy Hunggari; chép vàng Indonexia; chép trắng Việt Nam. b Sinh sản Cá chép nuôi ở nước ta thành thục sau một năm tuổi. Cá thành thục và đẻ tự nhiên trong ao hồ, sông suôi nơi có thực vật thuỷ sinh. Trứng đẻ ra dính vào giá thể chìm trong nước. Cá thường đẻ vào khoảng 3 - 4 giờ sáng và kéo dài đến trưa. Cá chép đẻ 2 lần trong năm, mùa chính từ tháng 1 đến tháng 4, mùa phụ từ tháng 8 đến tháng 9. Cá chép thành thục thường đẻ tự nhiên vào những ngày thời tiết thay đổi như mưa gió,... hoặc khi có nước mới. Trứng cá chép có hình cầu, hơi vàng đục. Đường kính trứng 1,2 - l,8mm. số lượng trứng đẻ được phụ thuộc vào cỡ cá. 14 40 Vấn đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước c Tính ăn và sinh trưởng Cá 3 - 4 ngày tuổi dài 6 - 7,2mm, phân bô" ỏ tầng nước trên là chính, 4 - 6 ngày tuổi dài 7,2 - 7,5mm sống ở tầng nước giữa, thức ăn chủ yếu là sinh vật phù du. Cá 8 -10 ngày tuổi dài 14,3 - 19mm, các vây bắt đầu hoàn chỉnh, có vẩy, râu, thức ăn chủ yếu là sinh vật đáy cỡ nhỏ. Cá 20 - 28 ngày tuổi dài 19 - 28mm, chủ yếu sống ở tầng đáy, ăn sinh vật đáy, mùn bã hữu cơ và một ít sinh vật phù du. Khi trưởng thành cá chép ăn sinh vật đáy là chính như nhuyễn thể nhỏ, ấu trùng, côn trùng, giun,... ngoài ra chúng cũng ăn mùn bã hữu cơ, củ, mầm thực vật và sử dụng tốt thức ăn nhân tạo. Cá chép nuôi trong ao bình thường có thể đạt 0,3 - 0,5kg/năm; 2 năm đạt 0,7 - lkg. Năng suất cá chép nuôi quảng canh cải tiến trong ao ở châu Âu khoảng 500kg/ha/năm. Cá trấm cỏ a Phân bố Cá trắm cỏ phân bô" tự nhiên ở các thuỷ vực Trung Á đồng bằng Trung Quốc, đảo Hải Nam, lưu vực sông Amua, nơi biên giới Liên Xô cũ với Trung Quốc, ở Việt Nam, p. chevẽy và Lemasson 1937 đã phát hiện thấy cá trắm cỏ ở sông Hồng, cá trắm cỏ cũng phân bố tự nhiên ở sông Kỳ Cùng Lạng Sơn. Năm 1958 chúng ta nhập cá trắm cỏ từ Trung Quốc, đến năm 1967 đã 15 40 Vẩn đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước thành công trong việc sinh sản nhân tạo, từ đó cá trắm cỏ trở thành đối tượng nuôi phổ biến, có ý nghĩa cho các tình trung du, miền núi và để nuôi cao sản. b Sinh sản Ở Việt Nam cá trấm cỗ thường phát dục khi đạt 2 - 3 tuổi, cá đực phát dục sớm hơn cá cái, nhưng à Trung Quốc cá trắm cỏ phát dục muộn hơn Chung Lân, 1965 cho biết tuổi lần đầu cá sinh sản là 4 - 5 tuổi ở Quảng Đông; 5 - 6 tuổi ở Triết Giang; 6 - 7 tuổi ở sông Amua. Mùa đông, tuyến sinh dục thường ở giai đoạn 2 - 3 , sang tháng 3 - 4 tuyến sinh dục phát triển nhanh, sang giai đoạn 3 - 4 , tuyến sinh dục đạt cực đại vào tháng 5. Cá bô' mẹ nuôi vỗ trong ao thường phát dục sớm hơn cá sông ngoài tự nhiên nên thời vụ cá đẻ cũng sđm hơn. Mùa vụ sinh sản nhân tạo của cá trắm cỏ ở Việt Nam thường từ tháng 3 đến tháng 8. Cá sau khi đẻ xong, nếu được nuôi vỗ tiêp tục từ 25 - 30 ngày có thể cho đẻ tái phát. Mùa vụ sinh sản tự nhiên của cá trắm cỏ sông Hồng là tháng 6 - 7 . Thường trước mùa lũ, chúng tập trung ở thượng lưu các con sông, nơi có các ghềnh thác, hoặc nơi giao lưu giữa hai dòng sông. Nhiệt độ nước thích hợp cho sinh sản 22 - 29°c, lưu tốc nước 1- 1, 7 m/s. Trứng cá trắm cỏ thuộc loại bán trôi nổi, trứng sau khi đẻ xong trôi theo dòng sông và nở 16 40 Vấn đề kết hợp nuôi tâm cá trên ruộng cấy lúa nước thành cá bột. Sức sinh sản thực tế trong sinh sản nhân tạo là - trứng/kg cá cái Lương Đình Trung, 1968. c Tính ăn Cá sau khi nở 3 ngày dài khoảng 7min, chúng bắt đầu ăn luân trùng, ấu trùng không đốt và tảo hạ đẳng. Khi cá dài 2 - 3cm bắt đầu ăn một ít mầm non thực vật, tỷ lệ luân trùng trong thức ăn giảm dần nhưng các loài giáp xác phù du vẫn chiếm thành phần chủ yếu. Cá dài 3 - 10cm có thể nghiền nát được thực vật thượng đẳng, chuyển sang ăn thực vật thuỷ sinh non Chung Lân, 1965. Thức ăn tự nhiên của cá trắm cỏ trưởng thành chủ yếu là thực vật thượng đẳng cả dưới nưốc và trên cạn, một ít côn trùng, giun. Sức tiêu thụ thực vật của cá trắm cỏ rất lớn 22,1 - 27,8% khối lượng cá/ngày. Trung bình, cứ 30 - 40kg cỏ hay 50 - 60kg/rong sẽ cho tăng trọng lkg cá. Cá trắm cỏ cũng sử dụng tốt thức ăn nhân tạo, nhvftig nếu thành phần thức ăn có nhiều tinh bột cá sẽ bị béo, chậm lớn. d Sinh trưởng Trong điều kiện thực tế ở Việt Nam, khi ương với mật độ 180 - 200 cá bộưm2 trong 25 - 30 ngày cá đạt chiều dài 3 - 3,lcm, nặng 140 - 240mg. Ở giai đoạn ương cá giông với mật độ 10 con/m2, sau hai tháng nuôi cá dài khoảng 10 - 12cm. Trong ao nuôi cá thit, cá 1 năm tuổi 17 40 Vấn đề kết hợp nuôi tôm cá trẽn ruộng cấy lúa nước đạt lkg, 2 năm đạt 2 - 4kg. Những nơi nhiều thực vật thuỷ sinh, cá trắm cỏ 3 năm có thể đạt 9 - 12kg/con. Trên những khu ruộng trũng, canh tác lúa bấp bênh vào vụ hè thu mùa, nếu chuyển đổi sang nuôi cá ruộng, thả một lượng cá trắm cỏ thíẹh hợp, sản lượng chung có thể đạt được trên 1 tấn/ha/năm. Cá rô phi Ở Việt Nam hiện đang có 3 loài cá rô phi được nuôi phổ biến - Oreochromis mossambỉcus pelers, còn gọi là phi đen, phi sẻ, phi cỏ, được nhập vào Việt Nam năm 1953. - Cá rô phi vằn - Oreochromts niloticus được nhập vào miền Nam Việt Nam từ Đài Loan, sau chuyển ra nuôi ở miền Bắc 1976, năm 1998 loài này được Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 1 nhập lại từ Thái Lan, trong chuyên môn gọi là dòng Thái. - Cá rô phi đỏ điêu hồng được nhập vào Việt Nam từ Đài Loan nặm 1983, là một dạng biến dị của cá rô phi vằn. Hiện nay Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sẫn 1 đang có dòng cá rô phi vằn nhập từ Philippines, được gọi là dòng “gíp” GIFT. Cá này lớn nhanh, thành thục sinh dục muộn, và loài cá rô phi xanh cũng nhập từ Philippines, dùng làm vật liệu cho lai với o niloticus tạo ra cá siêu đực thương phẩm thay vì dùng phương pháp sử 18 40 Vấn đễ kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước hoá học bằng hoocmon 17 - a methyl- testosteron MT17. Cá mè vinh Tên la tinh Puntius gonionotus biếc kết 1850 là loại cá nuôi phổ biến tại các nước Đông Nam Á; ở nước ta, cá mè vinh có quê hương từ miền Tây Nam Bộ, cá có kích thước nhỏ thông thường; ở 1 tuổi cá nặng 300 - 350g/con; tuổi thứ hai được 400 - 500g/con. Cá cố nhiều xương, nhưng thịt cá thơm ngon như cá diếc. Cá mè vinh sống được ỏ nhiều vùng nước ngọt như ao, hồ, kênh, mương, ruộng. Cấ ăn tạp, thiên về thực vật, cá 4 tuần tuổi đã ăn được bèo tâ^m, cám gạo, mùn bã hữu cơ. Cá mè vinh là loài cá dễ nuôi, thường thu hoạch vào năm thứ hai khi cá đạt 400 - 500g/con, cá mè vinh được di giống, thuần hoá ra các tỉnh phía Bắc từ những năm 1990. Với đặc tính ăn thực vật, chết lượng thịt cao, cá đã và đang trở thành đổì tượng nuôi ưa thích, đặc biệt ở trên ruộng. CÂU HỎI 10 NGOÀI CÁ, TRÊN RUỘNG CÒN có THỂ NUÔI ĐƯỢC ĐỐI TƯỢNG THUỶ SẢN NÀO KHÁC KHÔNG? Trả lời Ngoài cá, trên ruộng còn có thể kết hợp nuôi được tôm càng xanh. Kỹ thuật này được áp dụng tại các tình phía Nam từ lâu. Từ năm 2002, Hà Nội đã làm thực 19 40 Vân đề kết hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước nghiệm. Theo các tác giả này, nuôi tôm càng xanh kêt hợp trên ruộng cấy lúa có thể thu được 1 tấn/ha/vụ. Muôn vậy, cần bổ sung thức ăn tình hàng ngày. Nuôi tôm cành xanh trên ruộng Diện tích ruộng nuôi tôm kết hợp nên có diện tích - Việc kiên thiết đồng ruộng nuôi tôm cũng giống như nuôi cá nghĩa là phải có mương, chuôm cho tôm trú; ngoài ra, trong mương con nên thả chà cho tôm trú. Có thể thả tôm giông trước hay sau khi cấy lúa xuân, mật độ thả từ 3 - 5 con/m2. Lượng thức ăn cho hàng ngày bằng từ 1 - 2% tổng khối lượng tôm 2 tháng đầu cho 1,2 -1,5%. Khi nuôi tôm trên ruộng, cần định kỳ thay nước hoặc bổ sung nước thường xuyên, tạo điều kiện thuận lợi cho tôm lột xác; nếu thiếu nước, có khi tôm không lột xác được không lớn. Cách cho ăn tương tự như nuôi trong ao. CÂU HỎI 11 KHI NUÔI CÁ TRÊN RUỘNG, c ó THỂ PHUN THUỐC TRỪ SÂU KHÔNG? Nhìn chung, nên hạn chế phun thuốc khi nuôi tôm, cá trên ruộng. Các giông lúa cấy xen canh nên chọn những giông kháng bệnh. Cá nuôi trên ruộng ăn sâu, rầy; tham gia bảo vệ cho lúa. Khi cần thiết, vẫn có thể phun thuốc bảo vệ Trước đó, tháo cạn nước cho tôm, cá rút xuống mương chuôm, rồi mới phun, thuốc phun, nên sử dụng 20 40 Vãn đê kêt hợp nuôi tôm cá trên ruộng cấy lúa nước các loại có nguồn gốc thực vật. Sau khi phun xong, chờ từ 3 - 5 ngày, cho đến khi thuốc “hả” hết mới từ từ dâng nước cho cá lên kiếm mồi. Trong thời gian cá bị giữ dưới mương, hàng ngày cho cá ăn bằng thức ăn tinh 2 - 3% tổng khôi lượng cá để cá khỏi bị đói. CÂU HỎI 12 CÓ THỂ ƯƠNG CÁ GIỐNG TRÊN RUỘNG KHÔNG? Đối với những chân ruộng nuôi cá thịt ít thuận lợi có thể ương cá giống. Thường thả cá hương cá 2,5 - 3cm vào tháng 4-5, thu cá giông vào cuôì năm, làm cá “giống lưu” cho nuôi cá thịt. Mật độ thả từ 1 - 2 con/m2. sản m • • lượng cá giống cũng đạt được từ 400 - 600kg/ha, cỡ cá trên 50g/con lkg khoảng 20 con. Cá giông ương trên ruộng không những cho hiệu quả kinh tế cao mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho bà con nuôi cá thịt vì giống đảm bảo quy cỡ. CÂU HỎI 13 TỒI NGHE NÓI NUÔI TRỔNG KẾT HỢP CÁ - LÚA SẼ MANG LẠI HIỆU QUẢ “HAI TRONG MỘT”. XIN CHO BIẾT THÊM THÔNG TIN VỀ VIỆC NÀY? Trả lời Kết quả điều tra tình hình sâu bệnh hại lúa trong ruộng nuôi cá và không nuôi cá cho thây bệnh khô vằn 21 -
kỹ thuật nuôi cá kết hợp trồng cây
